|
Warunki życia w wodzie nie różnią się w zasadzie od życia na
lądzie: promienie słoneczne są źródłem ciepła i światła, tlen potrzebny jest do
oddychania, pokarm zużywany jest na budowę i wzrost organizmów
wodnych. Woda, bez której życie na lądzie jest niemożliwe, wydaje się być w
nadmiarze. Jest ona jednak również i tu podstawowym czynnikiem życiowym, a równocześnie
odgrywa rolę środowiska. Tym bardziej ważna jest jej jakość, a przede wszystkim
czystość.
Wody chemicznie czystej i neutralnej nie spotyka się w przyrodzie –
zawsze ma ona mniejszą lub większą zawartość rozpuszczonych soli mineralnych,
nadających im określoną twardość i mających wpływ na jej reakcje. Rozpuszczone
w wodzie gazy: tlen/ H2O /, dwutlenek węgla/CO2/ i inne, a także materia organiczna, odgrywają
niebagatelną rolę w jej jakości. Również termika wody stanowi bardzo ważny dla
procesów życiowych czynnik. Przy czym jest ona, w porównaniu z termiką
powietrza w środowisku lądowym bardziej ustabilizowana. Dla życia w wodzie
ważne jest zjawisko osiągnięcia największego ciężaru właściwego wody przy 40C, a nie w momencie krzepnięcia, co powoduje
przemiany
objętościowe i energetyczne przy zmianie wody w lód i odwrotnie.
Gęstość i lepkość
wody ma zasadniczy wpływ na kształt organizmów wodnych oraz na rozwój
poszczególnych ich narządów.
Przebieg życia jednostki jest zawsze jednakowy, po urodzeniu
następuje wzrost, coraz większa aktywność życiowa i na koniec śmierć. Obumarłe
szczątki roślin i zwierząt, jak również wydaliny opadają na dno, gdzie
rozkładane są stopniowo przez bakterie a także grzyby i pleśnie, aż powstają
proste związki mineralne, jak woda, CO2, i inne gazy, sole mineralne i inne.
W łańcuchu pokarmowym wód podstawową rolę odgrywa plankton,
będący zbiorowiskiem drobnych organizmów roślinnych i zwierzęcych. Plankton
roślinny – fitoplankton – składa się przede wszystkim z glonów. Plankton
zwierzęcy – zooplankton – składa się z mikroskopijnych, ale
widocznych gołym okiem zwierząt. Zooplankton odżywia się głównie glonami, ale
pożera się wzajemnie wg odwiecznego prawa dżungli.
Inne drobne zwierzęta wodne, zamieszkujące
dno bądź przyczepione do roślin, należą do zespołu organizmów tzw. bentosem. Są to przede wszystkim
larwy owadów nadwodnych, jętek, chruścików, widelnic i innych. W stawach i
wodach stojących należą do nich głównie larwy ochotków, ryjące w dnie całe
labirynty cylindrycznych korytarzy, w których żyją. Zwierzęta bentosowe są bądź
drapieżne, odżywiające się zooplanktonem, bądź też za pokarm służą im
pozostałości obumarłych glonów i szczątki innych roślin. Bentos jest
niezmiernie ważnym, niekiedy głównym pożywieniem ryb, zwłaszcza tych żerujących
przy dnie jak, karp, leszcz, jazgarz. Odgrywa on również ważną rolę w
odżywianiu się lipienia i pstrąga
|
|