|
Gryzonie te znane są przede wszystkim z ich cennego futerka. W XIX
w. rozprzestrzenione były przede wszystkim w Ameryce Północnej, a liczba skórek
eksportowanych przez same Stany Zjednoczone sięgała 10 min rocznie. W 1906 r.
czeski książę Colleredo Mansfeld sprowadził piżmaki do dominium Dobrisz pod
Pragą, zasiedlając pierwsze ich kolonie nad brzegiem dużego jeziora. Zwierzęta
błyskawicznie zaaklimatyzowały się w całej Czechosłowacji, stając się już w
trzy lata później gatunkiem nawet uciążliwym. Od tego czasu zaczęły
rozprzestrzeniać się po całej, Europie Środkowej, również w Polsce.
Wielu wędkarzy myli piżmaki z innymi gryzoniami, które również
mogą zamieszkiwać nad wodami. Typowym przykładem może być tu polnik
ziemno-wodny, w wielu regionach zwany „szczurem wodnym". Piżmaki dochodzą
jednak do 60 cm długości, natomiast polniki osiągają niespełna 20 cm. Pysk
piżmaka jest tępo ścięty, ogon spłaszczony na bokach, pokryty łuskami, z
pomiędzy których wyrastają krótkie włosy. W pobliżu odbytu znajduje się
gruczoł wielkości małej gruszki, wydzielający oleistą ciecz o silnym zapachu.
Krępe ciało pokrywa miękkie i lśniące futro, na grzbiecie szarobrązowe, czasem
żółtawe u dołu, z czerwonawym nalotem. Piżmaki są z natury zwierzętami bardzo
żywymi i - jak określają to niektórzy badacze - „nawet wesołymi". Trybem
życia nieco przypominają bobry.
Budują zwykłe nory z kilkoma korytarzami podziemnymi, których
ujścia znajdują się pod wodą. Czasem wznoszą naziemne „twierdze" z
trzciny, turzycy czy sitowia, skrzętnie sklejane mułem. Wewnątrz znajduje się
komora o średnicy 60 cm. Żyją w zasadzie rodzinnie lub stadnie. O grożącym
niebezpieczeństwie ostrzegają się wzajemnie uderzeniami muskularnego ogona o
wodę. Stąd, szczególnie o zmroku, usłyszeć można nad wodą charakterystyczne
plaśnięcia dochodzące z zakątków w trzcinie.
Jednym z najbardziej zawziętych wrogów piżmaków jest puchacz,
który godzinami potrafi czatować z ukrycia na ofiary, by potem bezszelestnie zaatakować
gryzonia. Samica rodzi w kilku miotach po 3-6 młodych, które przez kilka
miesięcy pozostają z rodzicami.
Piżmaki są zwierzętami wyłącznie roślinożernymi. Budują liczne
korytarze podziemne, bardzo często uszkadzają i osłabiają nabrzeża, co jest
niebezpieczne szczególnie w groblach na stawach.
Jeszcze większym szkodnikiem jest wspomniany już polnik ziemno-wodny,
który potrafi mocno osłabić korzenie drzew. Nad wodą jego ulubionym pokarmem są
łodygi trzciny, które zajada zresztą w bardzo oryginalny sposób. Otóż gryzoń
ten z nadłamanych łodyg buduje istny stół jadalny o średnicy 20-30 cm. Tutaj
też, w miękko wysłanym gnieździe, samica rodzi cztery razy do roku od 2 do 7
młodych.
|

|